ADHD, czyli co każdy wiedzieć powinien

ADHD to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi. Jest to jednostka chorobowa, którą diagnozuje lekarz psychiatra. Diagnoza ADHD to diagnoza różnicowa, wykluczająca inne zaburzenia, poszerzona dodatkowo o wiedzę z zakresu funkcjonowania szkolnego, rodzinnego i społecznego dziecka. Na ADHD składają się 3 grupy objawów: zaburzenia koncentracji uwagi, nadmierna impulsywność i nadruchliwość.

Zaburzenia koncentracji uwagi u dziecka charakteryzują się: dużą trudnością w skupieniu się na narzuconym zadaniu, ale także na zadaniu, które sprawia dziecku przyjemność, kłopotami z utrzymaniem kontaktu wzrokowego, trudnością z wykonaniem instrukcji po kolei, według podanych czynności.

Nadmierna impulsywność to częste wtrącanie się komuś w rozmowę, udzielanie odpowiedzi, zanim zostanie sformułowane pytanie, częste przerywanie zabawy, brak przewidywania konsekwencji swojego działania, trudności z czekaniem na swoją kolej.

Dziecko nadruchliwe charakteryzuje się wzmożoną ruchliwością rąk i nóg, ciągle jest w ruchu, wspina się na różne przedmioty, biega bez celu, nie potrafi spokojnie odpoczywać.

Ponadto dziecko z ADHD to dziecko labilne emocjonalnie, mniej dojrzałe społeczno – emocjonalnie, nieumiejętnie radzące sobie z doświadczaniem porażek, słabo rozumiejące pojęcie czasu.

Jak wnioskujemy z objawów funkcjonowanie dziecka z ADHD, zarówno w szkole, jak i w domu, jest utrudnione. Oto kilka wskazówek o czym należy pamiętać przy postępowaniu z dzieckiem:

- objawy nie są winą dziecka, nie są też winą rodziców, ani nauczycieli,

- nadpobudliwość ma swoje uwarunkowania biologiczne; można ją leczyć, ale nie można wyleczyć; umiejętne interwencje natomiast znacznie ułatwiają funkcjonowanie dziecka,

- objawy ADHD trwają latami; nie można żadnymi metodami terapeutycznymi doprowadzić do ich zniknięcia, można natomiast poprawić funkcjonowanie dziecka pomimo ich obecności; to, że dobrze poradziliśmy sobie z objawami dzisiaj nie oznacza, że nie wystąpią one jutro; musimy konsekwentnie stosować te same metody przez wiele lat,

- ADHD nie jest brakiem umiejętności czy wiedzy – zasadniczym problemem są trudności z utrzymywaniem uwagi, motywacji i wysiłku na poziomie koniecznym do wykonywania różnych zadań lub powstrzymywania niepożądanych reakcji,

- dziecku nadpobudliwemu trudniej sprostać wymaganiom szkolnym i społecznym; jego efektywność w wykonywaniu poleceń i organizacji działania jest co najmniej o 30% niższa od przeciętnej w grupie rówieśniczej.

Praca z dzieckiem nadpobudliwym jest czasochłonna i obciążająca, wymaga wiele zaangażowania ze strony nauczycieli i rodziców. Można z nim pracować tylko bezpośrednio, asystując mu. Należy poświęcać mu dużo uwagi, wzmacniać wszystkie przejawy pożądanego zachowania, stosować zrozumiałe dla dziecka reguły, być konsekwentnym, przekazywać proste i krótkie treści, pomóc mu zorganizować świat wokół siebie, stworzyć zrozumiały system nagród i kar, kary i nagrody stosować natychmiast. Najlepsze wyniki dają stworzenie spójnego systemu zasad, konsekwencja oraz systematyczna, stała praca z dzieckiem.

Reasumując należy eliminować nadmiar bodźców w otoczeniu, ograniczać wybory, używać prostych komunikatów, nie dawać upustu ruchliwości, bo to pogłębia dysfunkcję. Tworzyć stały harmonogram dnia i w miarę możliwości go przestrzegać. Zastosowanie się do powyższych wskazówek ułatwi życie nie tylko osobom, które wychowują, ale przede wszystkim samemu dziecku.

 

Opracowała psycholog – Aldona Franelak – Kubonik