Jak zmierzyć się z chorobą depresyjną dziecka. Wskazówki dla rodziców.

Cierpienie wpisane jest w każdą chorobę. W depresji ból psychiczny ponosi nie tylko chory młody człowiek, ale także jego rodzina. Najbliżsi czują się bezradni i opuszczeni.

Dlatego oprócz leczenia syna czy córki, bardzo ważna jest psychoedukacja i wsparcie dla rodziców. Muszą oni mieć świadomość tego, jak szerokie spektrum objawów daje depresja oraz jak przebiega proces wychodzenia z choroby. Powinni wiedzieć jakie postawy przyjmować wobec choroby ich dziecka.

Drogi rodzicu, jeśli u twojego dziecka zdiagnozowano depresję:

  1. Uwierz, że to choroba a nie złe zachowanie i zaakceptuj ten fakt.
  2. Odpuść trochę swojemu dziecku, dopóki nie wyzdrowieje. Osoby chore traktujemy nieco ulgowo, do czasu powrotu do zdrowia zwalniamy z pewnych obowiązków.
  3. Nie oczekuj, że dziecko „w końcu weźmie się w garść” lub „coś z tym zrobi”. Osoba z depresją nie kontroluje swego nastroju, bardzo często nie ma wpływu na to, że jest smutna czy rozdrażniona. Sama nie radzi sobie ze zmiennością nastroju, dlatego musi wiedzieć, że może znaleźć w kimś oparcie.
  4. Nie oceniaj i nie krytykuj objawów choroby. Nie powiesz dziecku ze złamaną nogą, żeby pobiegło do sklepu, a dziecku z depresją, że dawno nie widziałeś tak niedojrzałego zachowania – leżenia cały dzień w łóżku, zamiast uczenia się do matury.
  5. Pamiętaj, że twoje dziecko oczekuje od ciebie zainteresowania jego życiem. Nie możesz jednakże być wścibski i przekraczać granice.
  6.  Nie bądź nadopiekuńczy, wykaż się adekwatnym do wieku i odpowiedzialności dziecka zaufaniem. Nie możesz przekazywać częstych komunikatów, że nastolatek z depresją wymaga ciągłej kontroli i wzmożonej opieki.
  7. Nie obwiniaj siebie i dziecka za chorobę. To do niczego dobrego nie prowadzi
  8. Nastolatki w depresji potrzebują kontroli, wsparcia i stanowczości wobec ich niedorzecznych czy nieadekwatnych żądań, wyznacza to ich granice oraz buduje poczucie bezpieczeństwa.
  9. Chwal za każdy nawet najdrobniejszy sukces. Musisz wiedzieć, że dziecko nie będzie wykonywało sumiennie i efektywnie swoich obowiązków. Doceń fakt, że udało mu się zmobilizować, nawet przy słabszych wynikach.
  10. Nie przykładaj zbyt dużej wagi do jego drażliwości i staraj się ją ignorować. Jest to najczęstszy objaw depresji u nastolatków.
  11. Nie mów, że dziecko jest leniwe, jeśli ma gorsze wyniki w nauce, bo jest to dla niego krzywdzące. Pogorszenie wyników w nauce to konsekwencja choroby – spadku nastroju, trudności w koncentracji uwagi, poczucia niemocy i bezsensu.
  12. Wiedz, że krytyka jest demotywująca, często prowadzi do rezygnacji z walki o zdrowie i zmniejszenia wiary w wyzdrowienie. Jeśli wiec chcesz pomóc dziecku, nie krytykuj go.
  13. Zapanuj nad swoją chęcią obserwowania szybkich zmian. Depresja to choroba, której leczenie jest powolnym procesem.
  14. Pamiętaj, że depresja psuje relacje z innymi. Dopóki twoje dziecko nie wyzdrowieje, to głównie ty odpowiadasz za to, co się między wami dzieje.
  15. Postaraj się obserwować dziecko i podziel się wnioskami ze specjalistami, pod których jest opieką. Nastolatki nie zawsze potrafią trafnie opisać co się z nimi dzieje. 

 

Depresja to groźna choroba. W skrajnych przypadkach może doprowadzić do śmierci.

Rodzicu, co powinieneś robić, gdy dziecko zgłasza myśli samobójcze?

  • Nie bagatelizuj tego i nie pomijaj milczeniem. Wyraź swoją troskę i uzasadnij ją mówiąc na przykład „Niepokoję się o Ciebie. Myśli samobójcze są bardzo trudne do przezwyciężenia i mogą prowadzić do śmierci”. To ważne by nazwać samobójstwo wprost i mówić o tym otwarcie. Mówienie o trudnych rzeczach pozwala rozładować napięcie, daje poczucie zrozumienia i wsparcia. Dzięki rozmowie o samobójstwie młodzi ludzie mogą usłyszeć swoje myśli, poważnie się nad nimi zastanowić i poczuć ostateczność śmierci.
  • Nazywając problem pamiętaj, żeby nie obwiniać ani nie oskarżać dziecka. Myśli samobójcze często towarzyszą depresji, stają się problemem klinicznym i wymagają konsultacji ze specjalistą. Okaż wsparcie i zrozumienie, wyraź wiarę w pozytywne załatwienie sytuacji.
  • W trakcie rozmowy o stanie dziecka koniecznie wspomnij o kontakcie ze specjalistą. Będzie on mógł ocenić stan zdrowia twojego dziecka. W przypadku silnych myśli i tendencji samobójczych czasami konieczna jest hospitalizacja.
  • Nie odwlekaj wizyty u lekarza. Myśli samobójcze są sygnałem poważnego zagrożenia i mogą doprowadzić do nieszczęścia.
  • Przedstaw dziecku ofertę telefonów zaufania.  W Polsce funkcjonuje bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży pod numerem 116 111. Twoje dziecko może zadzwonić pod ten numer w chwili kryzysu i odbyć rozmowę ze specjalistą, która pozwoli mu się uspokoić. Ponieważ telefon jest bezpłatny uprzedź, że dziecko będzie musiało chwilę poczekać na połączenie lub spróbować połączyć się kilka razy. Zaoferuj także telefony zaufania prowadzone przez stowarzyszenia, fundacje czy ośrodki interwencji kryzysowej.
  • Uważaj na momenty, gdy twoje dziecko zostaje samo. W chwilach samotności może pojawiać się wiele negatywnych myśli. Postaraj się ustalić z synem czy córką zasadę kontaktu miedzy wami lub zaangażuj do opieki osoby z rodziny lub przyjaciół.

 

Z depresją można sobie poradzić. Proces powrotu do zdrowia jest łatwiejszy i krótszy jeżeli rodzice znają objawy choroby, wykazują postawę akceptującą wobec swojego dziecka, towarzyszą mu i są dla niego wsparciem.   

 

Artykuł został opracowany w oparciu o pozycję Konrada Ambroziaka, Artura Kołakowskiego, Klaudii Siwek „Depresja nastolatków. Jak ją rozpoznać, zrozumieć i pokonać”.

 

Aldona Franelak – Kubonik – psycholog