„Niepełnosprawność dziecka”

Radzenie sobie dziecka z własną niepełnosprawnością bywa długotrwałe i często rozpoczyna się powolnym odkrywaniem swoich ograniczeń. Dziecko zauważa je w kontakcie z bliskim, a szczególnie z rówieśnikami. Dostrzegając własną niepełnosprawność, zaczyna sobie zadawać pytanie o przyczyny swojej inności, a poszukując na nie odpowiedzi doświadcza cierpienia duchowego, z którego bagażem musi sobie radzić przy pokonywaniu wyzwań i trudności na kolejnych etapach swojego rozwoju. Przeżywa podobne fazy radzenia sobie jak jego rodzic.

Realne wsparcie emocjonalne, poczucie bezpieczeństwa w kontaktach z rodzicami i innymi bliskimi, będzie gwarantowało lepsze radzenie sobie z akceptacją własnej niepełnosprawności. Wymaga to jednak od rodziców wcześniejszego poradzenia sobie z własnym kryzysem, a od wychowawców i nauczycieli rozumienia problemów ucznia niepełnosprawnego.   

Warto zadbać o pozytywne kontakty z rówieśnikami, które mogą stać się źródłem korzystnych doświadczeń, na bazie których dziecko będzie budowało obraz świata społecznego, osób z otoczenia i samego siebie. Umożliwi to zaspokojenie potrzeb dziecka, szczególnie potrzeby akceptacji, bezpieczeństwa, przynależności grupowej i uznania.                                                          

Rodzina stanowi podstawowe środowisko wychowawcze dziecka. Tu wszyscy członkowie wzajemnie na siebie wpływają i oddziałują, są powiązani wyjątkowymi więzami rodzinnymi. Środowisko rodzinne pełni podstawową rolę w rozwoju dziecka. Jej warunki bytowe, struktura, atmosfera i system wychowawczy stanowi spójny system, mający własną hierarchię. Każdy członek rodziny ma tu swoje ważne miejsce i określoną rolę. Rodzice dbają o dzieci, wychowują je, troszczą się o nie, zaspokajając ich potrzeby na wielu płaszczyznach.                                                              

Pojawienie się dziecka z niepełnosprawnością w rodzinie powoduje, że zmieniają się plany, marzenia i wyobrażenia co do jego przyszłości. Rodzina staje wówczas przed wielkim wyzwaniem, jakim jest wychowanie. A nie jest to ani łatwe, ani proste.                                                   

Wychowywanie dziecka z niepełnosprawnością wymaga wiele wyrzeczeń i poświęcenia ze strony rodziców, nie tylko pod względem finansowym, lecz także psychicznym. Rodzice bardzo często sami potrzebują pomocy i wsparcia, aby oswoić się z ułomnością swego dziecka, które przecież „miało być inne”. Ta inność wymaga od nich takiego oddziaływania na dziecko, aby mogło ono nabywać prawidłowych wzorów zachowań, wartości, uczyć się odnajdywać w społeczeństwie.                             

Rodzice martwią się czy ich dziecko będzie akceptowane w społeczeństwie i czy będzie miało szanse na normalne życie (oczywiście w miarę indywidualnych możliwości). Niektórzy rodzice traktują niepełnosprawność dziecka  jak wyzwanie do zapewnienia mu możliwie normalnego, godnego i pełnego życia.                                                                          

Niepełnosprawność dziecka jest jednak zdarzeniem wywołującym silne przeżycia o charakterze przykrym, przerażającym oraz burzącym dotychczasowy świat wartości  i sens życia rodziców. Rodzice doświadczają uczucia osamotnienia, zagubienia i niepewności co do zasad dalszego postępowania; irracjonalnego poczucia winy, krzywdy i straty, a także zmęczenia związanego z nadmiernym obciążeniem licznymi obowiązkami oraz stanem stałej mobilizacji i gotowości do radzenia z sytuacjami nagłymi.                                                                                                          

W takiej sytuacji ważne jest, aby rodzice otrzymali wsparcie psychiczne ze strony innych osób. Badania przeprowadzane na ten temat potwierdzają zasadność takiego wsparcia ze strony specjalistów, rodziny, przyjaciół czy osób, które są w podobnej sytuacji.

Zespół do spraw wczesnego wspomagania rozwoju małego dziecka, zaprasza zainteresowanych na spotkania w ramach Grupy wsparcia dla rodziców dzieci niepełnosprawnych, które odbywają się na terenie Poradni  Psychologiczno-Pedagogicznej w Wieluniu.

 

Artykuł przygotowałam w oparciu o materiały zawarte w Półroczniku Naukowym „Niepełnosprawność”, Nr 6, Gdańsk 2011 – pedagog Aleksandra Płaczek