Praktyczne zastosowanie Metody Ruchu Rozwijającego wg Weroniki Sherborne w pracy terapeutycznej z małym dzieckiem

Głównym założeniem Metody Ruchu Rozwijającego wg Weroniki Sherborne jest rozwijanie za pomocą ruchu świadomości własnego ciała i otaczającej jej przestrzeni, usprawnianie ruchowe, dzielenie przestrzeni z innymi osobami oraz nawiązywanie z nimi bliskiego kontaktu za pomocą ruchu i dotyku. Należy pamiętać, że nie jest to metoda rehabilitacyjna. Ćwiczenia zostały nazwane przez twórcę tej metody „relacjami”, i opierają się na twórczym wykorzystaniu ruchu, bliskim kontakcie fizycznym (dotyk) które sprzyjają tworzeniu więzi emocjonalnych i budowaniu poczuciu bezpieczeństwa. Charakter ćwiczeń zbliżony jest do spontanicznych i radosnych zabaw okresu wczesnodziecięcego inicjowanych przez rodzica lub same dziecko Poprzez ćwiczenia dziecko poznaje swoją siłę i możliwości ruchowe, a to z kolei przyczynia się do podejmowania przez nie większej inicjatywy, dzięki czemu staje się bardziej twórcze.  

Metoda Ruchu Rozwijającego przeznaczona jest nie tylko dla dzieci z dysfunkcjami rozwojowymi, z problemami emocjonalnymi, z autyzmem, ale również dla dzieci nadpobudliwych, nieśmiałych, mających trudności z orientacją w schemacie ciała i w przestrzeni, trudności z nauką czytania, pisania, dla dzieci jąkających się. Metodę tą zaleca się jako formę stymulującą rozwój dzieci przebywających w instytucjach wychowania zbiorowego.

Dziecko nieśmiałe – nie doświadczając w czasie zajęć przymusu i rywalizacji – stopniowo zdobywa się na odwagę bycia silnym, podejmuje się zadania jakim jest zaopiekowanie się drugą osobą i równocześnie poddanie się w pod jej opiekę. Uczy się w ten sposób zaufania oraz wchodzenia w relacje z innymi. Dziecko nadpobudliwe poprzez udział w zajęciach ma zaspokojona potrzebę ruchu w sposób kontrolowany i akceptowany przez pozostałych uczestników grupy. Potrafi kontrolować i panować nad swoim zachowaniem oraz zwracać uwagę na potrzeby innych. Dziecko z trudnościami w nauce, emocjonalnymi poznaje własne ciało i otaczającą przestrzeń, w której spotyka drugiego człowieka z którym uczy się współpracować, zdobywać jego zaufanie, czuć się bezpiecznie. 

Ćwiczenia dają uczucie odprężenia, że napięcie ulega zmniejszeniu, czyli obniżeniu ulega spastyczność, co ma duże znaczenie w przypadku pracy z dzieckiem z Mózgowym Porażeniem Dziecięcym. W przypadku pracy z dzieckiem z autyzmem bądź zaburzoną komunikacją werbalną, zaleca się aby w trakcie ćwiczeń wspomagać się piktogramami przedstawiającymi sposób wykonania podejmowanych zabaw i ćwiczeń. Spontaniczność dziecka nie ogranicza jego otwartości na nowe relacje, a szczególnie na kontakt z drugą osobą. Większą barierę w trakcie tych ćwiczeń mają do pokonania dorośli towarzyszący dzieciom. Możliwość uczestniczenia w takich zajęciach daje również i dorosłym niezapomnianą lekcje „uczenia się” swojego dziecka, poznawania jego potrzeb, obserwowania jak wchodzi w relacje z innymi dziećmi i dorosłymi, a w przypadku pracy z dzieckiem niepełnosprawnym ułatwia rodzicowi akceptację „niedoskonałej cielesności dziecka”. To bardzo dobra szansa na lepszy kontakt i pogłębienie więzi z dzieckiem, bo nawzajem poznajemy siebie i własne możliwości.

Zajęcia tą metodą mogą być zorganizowane w formie indywidualnej lub grupowej. Metoda ta nie ma ograniczeń wiekowych, sprawdza się również jako element integracyjny w klasach pierwszych nawet dla licealistów. W trakcie zajęć zorganizowanych dla grupy, każdemu dziecku towarzyszy rodzic lub kolega/koleżanka bądź wolontariusz. Skład grupy w trakcie jednego cyklu spotkań jest stały. Spotkania odbywają się systematycznie raz w tygodniu przez dwie, trzy godziny. Zajęcia prowadzone są przez dwóch terapeutów, z których jeden prowadzi zajęcia a drugi kontroluje poprawność wykonywania ćwiczeń przez uczestników.  W metodzie tej wyróżnia się kilka kategorii ćwiczeń, które należy uwzględnić w opracowywaniu programu, z zachowaniem właściwej kolejności:

 

Ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała                                        

Podstawową potrzebą każdego człowieka jest poznanie własnego ciała. Świadoma kontrola ciała i jego ruchów jest niezbędna do utrzymania pełnej równowagi. Ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała polegają na tzw. „wyczuwaniu”. Wyróżniamy tutaj ćwiczenia na: wyczuwanie brzucha, pleców, pośladków, wyczuwanie rąk i nóg, wyczuwanie twarzy, wyczuwanie całego ciała.

 

Ćwiczenia pozwalające zdobyć pewność siebie i poczucie bezpieczeństwa w otoczeniu

Wykonywanie ćwiczeń z tego zakresu dają dziecku możliwość poznania otoczenia w którym będzie czuć się swobodnie i nie będzie się go obawiało. „Relacje” wykonywane są wyłącznie na podłodze i nawiązują do tych z poprzedniej grupy.

 

Ćwiczenia ułatwiające nawiązanie kontaktu i współpracy z partnerem i grupą

W trakcie tych ćwiczeń uczestnicy poznają siebie, swoją siłę poprzez wspólne wykonywanie zadań. Ostateczne wyniki wykonywanych zadań zależą od stopnia zaangażowania ćwiczących. W ćwiczeniach tych partner „bierny” jest pod opieką osoby aktywnej.  Ćwiczenia ułatwiające nawiązanie kontaktu możemy podzielić na cztery grupy: ćwiczenia „z” w parach, ćwiczenia „przeciwko” w parach, ćwiczenia „razem” w parach, ćwiczenia „razem” w grupie.

 

Ćwiczenia twórcze:

Podczas zajęć każde dziecko może być twórcą danej zabawy w takim stopniu, w jakim sobie życzy. Dziecko uczy się jak daną czynność można wykonać na wiele różnych sposobów.

 

W trakcie zajęć z wykorzystaniem elementów Metody Ruchu Rozwijającego, dzieci poprzez swobodną zabawę poznają swoje otoczenie i uczą się czuć w nim bezpiecznie, a to pozwala im być bardziej śmiałymi i pomysłowymi w podejmowanych przez nich aktywnościach oraz łatwiej nawiązywać relacje z innymi osobami.

 

Opracowała pedagog – Aleksandra Płaczek