Światowy Dzień Osób Jąkających się

Kartka z kalendarza. 

22 października został ustanowiony Światowym Dniem Jąkających się po to, by rozpowszechniać informacje o jąkaniu, złożoności problemu, możliwościach zapobiegania, terapii i poprawy funkcjonowania społecznego osób jąkających się.

Dzień ten, ustanowiony w 1998 roku podczas Światowego Kongresu Osób Jąkających się, ma na celu zwrócenie szczególnej uwagi społeczeństwa na przypadłość, z którą boryka się ponad 60 milionów osób na świecie. Wiele z nich spotyka się na co dzień z brakiem akceptacji ze strony otoczenia, co bardzo często przyczynia się do ich wyobcowania, a niekiedy nawet depresji, co zdecydowanie utrudnia terapię. Nieznana jest dokładna przyczyna jąkania. Część badań wskazuje wyraźnie na genetyczne podłoże, inne z kolei sugerują, że istotnym czynnikiem wywołującym to zaburzenie mowy mogą być również urazy podczas porodu. Najczęściej problem pojawia się we wczesnym dzieciństwie, zaraz po tym, kiedy dziecko zaczyna mówić. Niekiedy jąkanie może pojawić się również u osób dorosłych na skutek ciężkiego urazu neurologicznego lub nadużywania narkotyków – wtedy mówimy o tak zwanym jąkaniu nabytym. Im wcześniej dziecko jąkające się zostanie poddana odpowiedniej terapii, tym lepsze są rokowania na wyeliminowanie lub znaczne ograniczenie zaburzeń mowy. Warto zaznaczyć, że nie istnieje żaden związek między jąkaniem się a inteligencją. Kluczową kwestią w terapii jest natomiast samoakceptacja i wiara we własne możliwości. Dowodem na to są znani i lubiani, którzy w różnym stopniu zmagali się (lub w dalszym ciągu się zmagają) z jąkaniem. Wśród nich między innymi takie osobistości, jak Bruce Willis, Samuel L. Jackson, John Scatman, Winston Churchill czy Elvis Presley. Najbardziej rozpoznawalnym jąkającym się Polakiem jest niewątpliwie Jerzy Owsiak, a przy tym nie brakuje mu charyzmy, dowcipu i bystrości umysłu i pomysłów – zwłaszcza jednego, który co roku realizuje koncertowo.

Kilka słów o jąkaniu

Jąkanie występuje u 4 proc. osób dorosłych i 6 proc. dzieci. W Polsce liczbę osób z tym problemem ocenia się na ponad 500 tys. Przeważają chłopcy – na dziesięć osób jąkających się dziewięć jest płci męskiej. Zaburzenie to powstaje zwykle między 4. a 8. rokiem życia. Zaczyna się od niewinnie wyglądających zacięć, jednak nie jest ono powodowane jedynie zakłóceniem funkcjonowania aparatu mowy, z nadmiernym napięciem mięśni oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych. Początkiem zrozumienia jąkania jest dostrzeżenie jego złożoności. To zaburzenie płynności mówienia, w którym wyróżniamy dwa aspekty.

Ten pierwszy - to symptomy na podstawie których identyfikuje się osoby jąkające się, między innymi takie jak: wydłużanie dźwięków, głosek, sylab, słów, czy też współruchy, tj. ruchy oczu, nóg lub innych części ciała oraz dające się zaobserwować napięcia twarzy, szyi lub klatki piersiowej. Często zauważalny jest również brak kontaktu wzrokowego.

Drugi aspekt to reakcja psychiczna towarzysząca mówieniu. Rodzaj i intensywność wstydu, złości, zażenowania wpływa na zwiększenie objawów obserwowanych podczas mówienia. Może również skutkować wycofywaniem się z aktywności werbalnej w pewnych sytuacjach lub całkowitym zaprzestaniem mówienia.

Pomimo tego z jąkania można się wyleczyć. To, czy dziecko mówiące niepłynnie zostanie osobą jąkającą się, zależy w głównej mierze od stosunku otoczenia oraz podjętych przez rodziców i terapeutów działań.

Na czym polega terapia jąkania?

Na jąkanie nie ma żadnej pigułki, można jednak skutecznie je leczyć odpowiednią terapią.

Ułatwianie wypowiadania się  jest osiągane w terapii poprzez uczenie dziecka różnych technik terapeutycznych. Techniki te pomagają dziecku wypowiadać się w nowy sposób poprzez redukowanie napięć w aparacie mowy, rozpoczynanie zdania z większą ilością powietrza lub jąkanie się w łagodniejszy sposób.

Terapia nowej mowy jest bardzo trudna. Trzeba na nowo opanować czynności wydychania dźwięku, sylab i całych zdań. To mozolna wielogodzinna praca nad własnym ciałem, pokonywanie swoich słabości, poznawanie zasad spokojnej komunikacji z obcymi oraz w trakcie przemówień publicznych. Metoda ta wymaga poświęcenia i ciągłej motywacji do ćwiczeń przez kilka miesięcy, ale pozwala osiągnąć płynną mowę bez jąkania na wiele lat. Ważnym elementem ćwiczeń są rozmowy „na żywo” – w sklepach, instytucjach i na ulicy.

 

DRODZY RODZICE I NAUCZYCIELE!

 

ZAPRASZAMY NA KONSULTACJE LOGOPEDYCZNE W RAMACH

ŚWIATOWEGO DNIA JĄKAJĄCYCH SIĘ