Wspieranie rozwoju dziecka przedszkolnego przez zabawę – wybrane ćwiczenia i zabawy Metodą Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne

O metodzie W. Sherborne

Weronika Sherborne w latach 60 opracowała metodę pod nazwą „Ruch Rozwijający”. Cechą charakterystyczną metody jest rozwijanie przez ruch: świadomości własnego ciała i usprawniania ruchowego, świadomości przestrzeni i działania w niej oraz dzielenia przestrzeni z innymi ludźmi i nawiązywania z nimi kontaktu.

Zdaniem autorki tej metody :… „wszystkie dzieci mają dwie podstawowe potrzeby: pragną poczuć się dobrze we własnym ciele (jak w domu), czyli umieć w pełni nad nim zapanować, odczuwają potrzebę nawiązywania kontaktu z innymi. Zaspokojenie tych potrzeb – dobry kontakt z samym sobą i z innymi ludźmi – jest możliwy dzięki dobremu nauczaniu ruchu”. 

Celem głównym metody jest wspomaganie prawidłowego rozwoju dziecka i korekcja jego zaburzeń. Stąd ważne miejsce w metodzie zajmuje wielozmysłowa stymulacja psychomotoryczna i społeczna, oparta o ruch, jako czynnik wspomagania.

Cele ogólne ćwiczeń:

  • kształtowanie świadomości własnego ciała w przestrzeni oraz umiejętności dzielenia   przestrzeni i nawiązywania kontaktu z innymi.
  • wspomaganie rozwoju dziecka poprzez ruch, kontakt emocjonalny i wzrokowy.
  • kształtowanie poczucia bezpieczeństwa i pewności siebie, rozwijanie zaufania do partnera.

 

Proponowany terapeutyczny system ćwiczeń wywodzi się z okresu wczesnego dzieciństwa z tzw. baraszkowania, które zawiera w sobie element bliskości fizycznej i emocjonalnej. Jest to zdaniem W.Sherborne naturalna potrzeba dziecka do zaspakajania tych potrzeb, poprzez kontakt z osobami dorosłymi. Powstałe podczas ćwiczeń doznania wypływające z własnego ciała i odczuwanie go w kontekście z elementami otoczenia, dają dziecku poczucie jego indywidualności.

W metodzie wyróżnia się cztery grupy ćwiczeń:  – ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała  – ćwiczenia pomagające zdobyć pewność siebie  – ćwiczenia ułatwiające nawiązanie kontaktu i współpracy z partnerami grupy  – ćwiczenia twórcze.

Metoda W.Sherborne zalecana jest dzieciom o zaburzonym schemacie ciała. W proponowanych ćwiczeniach dochodzi do integracji własnego ciała i jego poznania. Poczucie wzajemnej bliskości ćwiczących partnerów.Zajęcia metodą W.Sherborne stanowią element doskonałej zabawy. Dając chwile odprężenia, są czynnikiem w rozładowaniu napięć i tym samym obniżają spastyczność.

Stosowanie metody ruchu rozwijającego przynosi korzyści dla dzieci: 

  •  wspomaga rozwój,
  • wyrównuje opóźnienia w sferze emocjonalnej i społecznej,
  • uczy współdziałania z partnerem, 
  • pozwala wykorzystać nagromadzoną energię, wykorzystać siłę, 
  • uczy koncentrowania się na wykonywanym zadaniu,
  • wyzwala wśród uczestników wiele radości, śmiechu.

 

Zestaw wybranych ćwiczeń metodą Weroniki Sherborne  z dorosłym
( propozycja dla rodziców dzieci)

  1. „Tapczan” – dorosły kładzie się na wznak – dziecko kładzie się na dorosłym.
  2. „Paczka” – dziecko lub dorosły zwija się „w paczkę” – kłębek. Druga osoba usiłuje rozwiązać „paczkę” tzn. rozprostować nogi i ręce osoby zwiniętej w kłębek.
  3. „Skała”- jedna osoba klęka na kolanach podpierając się rękami. Dziecko usiłuje przewrócić „skałę”.
  4. „Naleśnik” – jedno lub dwoje dzieci zawijamy w koc (jak naleśnik) i toczymy po podłodze.
  5. „Tunel” – dorośli w szeregu klęczą na kolanach podpierając się rękami – powstaje „tunel”, pod którym przechodzą dzieci. Jedna osoba pilnuje aby wszystkie dzieci wchodziły jednym wejściem.
  6. „Tratwa” – „tunel” zawala się. Dorośli kładą się więc jeden obok drugiego i powstaje „tratwa”. Dzieci kładą się na niej.
  7. „Pociąg” – wszyscy siedzą blisko siebie w rzędzie (na przemian- dorosły- dziecko). Dorośli odpychając się od podłogi rękoma poruszają „pociąg” do przodu, każdy popycha przed sobą dziecko.
  8. „Budowanie domu” – dorośli są cegiełkami, z których dzieci ustawiają przestrzenną konstrukcję „dom”. Dorośli biernie poddają się zabiegom dzieci.
  9. „Karuzela” – dorośli klęczą lub siedzą w kole, każdy z nich trzyma na kolanach jedno dziecko. Dzieci łapią się za ręce tworząc zamknięty krąg (bez tego karuzela nie może ruszyć). Jedno dziecko może być „motorem” karuzeli tzn. wydawać poleceni – sygnał „trzy, cztery”! Dorośli chwytają dzieci pod kolanami i na sygnał podnoszą je do góry.

 

Zestaw ćwiczeń dla dzieci przedszkolnych metodą Weroniki Sherborne
(dzieci ćwiczą
w parach pod okiem nauczyciela): 

  1. „Koniki” – jedno dziecko leży na podłodze, drugie w pozycji stojącej z tyłu trzyma go za ręce i ciągnie po podłodze. Zmiana ról.
  2. „Kłoda” – jedno dziecko leży na plecach, drugie stara się go obrócić na brzuch. Zmiana ról.
  3. „Skała” – jedno dziecko w klęku prostym, drugie próbuje go przewrócić. Zmiana ról.
  4. „Mostek” – jedno dziecko tworzy most w klęku podpartym, drugie wdrapuje się na „most” i prześlizguje pod nim. Zmiana ról.
  5. „Ważenie soli” – dzieci stoją tyłem do siebie, chwytając się pod ręce unoszą partnera. Zmiana ról.
  6. „Kamień” – jedno dziecko leży na plecach, drugie stara się go odciągnąć od podłogi. Zmiana ról.
  7. „Zabawa” – dzieci stoją w parach naprzeciwko siebie trzymając się za ręce wykonują wspólne oddechy. Później podskakują na jednej nodze, drugiej – wreszcie wspólnie robią przysiady. Na zakończenie wzajemnie wysłuchują pracy swoich płuc.

 

Inne przykładowe ćwiczenia:

1.  Ćwiczenia na powitanie:

  •  Iskierka – cała grupa siedzi w kole, trzymając się za ręce, dzieci kolejno przekazują sobie uścisk dłoni 
  • Powitanie paluszkami, stopami – uczestnicy witają się stopami, palcami dotykając się wzajemnie 
  • Piosenka – wszyscy śpiewają „witaj Kasiu”(na melodię Panie Janie), witając w ten sposób każdego uczestnika zajęć

 

2. Ćwiczenia kształtujące świadomość schematu ciała:

  • Moje-Twoje – wszyscy siedzą w parach naprzeciwko siebie i wykonują kolejno polecenia typu: dotknij swojego nosa, pokaż prawą rękę, poklep kolano partnera … 
  •  Koncert – gra na plecach – dziecko leży na podłodze, a dorosły wystukuje na jego plecach rytm 
  • Prawidłowe oddychanie w pozycji leżącej – uczestnicy leżą na podłodze i starają się koncentrować na prawidłowym oddychaniu

 

 3. Ćwiczenia kształtujące świadomość przestrzeni: 

  • Przeciąganie się – uczestnicy leżą na podłodze i przeciągają się jak najwyżej (sięgając rękami i nogami do sufitu), jak najszerzej 
  • Wiatraczek – obracanie się wokół własnej osi 
  • Raczkowanie – pokonywanie przeszkód leżących na podłodze (zrolowane koce) 
  • Wagoniki – dziecko siada przed dorosłym i wspólnie przesuwają się do przodu, do tyłu po całej sali

 

4. Ćwiczenia oparte na relacji „z”(opiekuńczej):

  •  Kołysanie w fotelikach – słuchanie muzyki relaksacyjnej 
  • Wycieczka – dorosły ciągnie dziecko leżące na kocu po sali (zmiana ról) 
  • Układanka – dwóch dorosłych przenosi dzieci trzymając za ręce i nogi i układa na stos

 

Opracowała: Sylwia Cop